Ik zeg soms in mijn trainingen omgaan met agressie: “ ’T is maor een bietje praoten meej mekaore.” de Brabanders onder jullie zullen t direct begrijpen. Agressie is inderdaad gewoon maar een manier om een boodschap helder te maken. Maar omdat het belang gaat opspelen moet hoger worden ingezet. Het doel hiervan (en van iedere vorm van communicatie) is begrepen worden.Meer is ’t niet.

Laatst kwam ik van een gesprek bij een opdrachtgever die een training omgaan met agressie wilde inkopen voor het personeel. Ik was blij verrast met de insteek. Zij wilden trainen in het leren contact maken. Hoe kun je oprecht benieuwd zijn naar de intentie van de agressor. Dit is de kern waar het bij d-escaleren om gaat.

Als agressie een vorm van communiceren is dan hebben we het dus over de moeilijkste graad van communicatie. De balans is hierin van het grootste belang. Ik hanteer graag de metafoor van een koordanser die een ander op zijn touw ontmoet. Ieder woord, iedere beweging weegt dan mee. Je wil in balans blijven en daartoe dien je de ander ook in balans te houden. Samen is dat heel spannend, je moet elkaar kunnen vertrouwen. De winst is enorm als je er samen uitkomt. Het verlies is zo mogelijk nog groter als de balans wordt verstoord. Geweld is de impulsdoorbraak waarbij je jouw eigen balans probeert te houden door de ander uit evenwicht te brengen.

Gelijkwaardigheid is hierin de essentie. Iedereen is geboren uit een ei- en een zaadcelletje. We hebben zuurstof nodig, voeding en iedereen doet z’n best om iets van het leven te maken. Onze start en de keuzes de we vervolgens maken zorgen voor de differentiatie. De verschillen in maatschappelijke status hebben alleen te maken met de verantwoordelijkheden die je op dat moment hebt. Niet met meer of minder mens. Als die gelijkwaardigheid in het geding is wordt communiceren echt lastig.

Die fijngevoeligheid kom ik op alle plekken tegen. Het ligt ten grondslag aan vele problemen. We willen namelijk allemaal gewaardeerd worden in wie we zijn. Dus begrepen worden vanuit onze intentie en niet veroordeeld worden op ons gedrag. Hierin zit naar mijn idee een belangrijke sleutel. Begrijpen we de ander nog vanuit de intentie en willen we die intentie wel horen.

Agressie wordt vaak veroordeeld en geïnterpreteerd als gevaarlijk. Natuurlijk is het zo dat agressie eerder leidt tot geweld dan humor. Daarom zijn we vaak bang voor wat agressie te weeg kan brengen en keuren we het agressieve gedrag af. Maar het smoren van agressie leidt tot een onvermijdelijke uitbarsting. De vraag naar de reden van de boosheid is beter op z’n plaats. Ik zie te vaak dat de ontvanger in de tegenreactie schiet, de agressie niet accepteert en daarmee de agressor dus niet verstaat. Dat is op z’n minst problematisch. Want de agressor wil namelijk gehoord worden. Je begrijpt ‘t,…dit escaleert.

Waar moet een training omgaan met agressie dan vooral op toeleggen? Het lef om te onderzoeken wat er aan de hand is, helpen de agressor een probleem onder woorden te brengen. Dat staat los van gelijk krijgen maar met begrip zal de agressor snel de-escaleren en zo voorkom je geweld, als schelden, dreigen, intimideren enz en misschien zelfs fysiek geweld.

Het moeilijke is het hanteren van het evenwicht. De agressor maakt je waakzaam, alert bent en zet alle stofjes in werking die ervoor zorgen dat je je voorbereid op vluchten en of vechten. Dat is de impuls die om voorrang vraagt en de boel zeer snel laat escaleren.

Het voelt dan bijna als tegennatuurlijk dat je de agressor wil aanhoren, luisteren en samen zoekt naar de redenen achter de agressieve houding. Maar dat is wel de bedoeling. Zorg hebben voor elkaar. Iemand die agressief is zit gewoonweg niet lekker in z’n vel. Door de juiste aandacht te geven kan het weer de-escaleren zonder dat de situatie verder op scherp is gezet.

Het is daarom klantvriendelijk, begrijpelijk en alleszins de moeite waard om de woorden met zorg te kiezen en daarmee de agressor te waarderen in z’n intentie. Het doel is om er gezamenlijk uit te komen. Gelijkwaardigheid en evenwicht door elkaar in de waarde te laten, te begrijpen vanuit de intentie en te zien in het ongemak.

In mijn boek schrijf ik uitgebreid over het onderscheid agressie en geweld, de gelijkwaardigheid en op welke manier organisaties hier het beste aandacht aan kunnen geven.

https://www.boekscout.nl/shop2/boek.php?bid=7198

Share This